Gele Rijdersplein 11-1, 6811 AN, Arnhem
06 14 96 65 98
Verwachtingen en geluk

Verwachtingen zijn onze verbeeldingen van de toekomst. Het is een van de componenten dat ons mensen zo uniek maakt. Een hond kan eten verwachten wanneer jij naar de keuken loopt, maar verder dan enkele minuten vooruit plannen is niet wat voor de meeste dieren mogelijk is.

Elke dag hebben wij verwachtingen. Verwachtingen van wat we vanavond gaan eten, zal het weer frietjes zijn of toch die biologische pasta waar je moeder zo gek op is. We verwachten dat onze fiets staat op de plek waar we ‘m hebben achtergelaten. En we verwachten vaak veel van de mensen om ons heen. Van onze partner verwachten we liefde te krijgen, tijd samen door te brengen en steun en toeverlaat wanneer nodig.

De verwachtingen die we hebben in het leven, maken die ons gelukkig? Of zijn (te hoge) verwachtingen juist de boosdoenders die ervoor zorgen dat we ongelukkig de dag doorbrengen in verwachting van meer? Onze verwachtingen zijn een belangrijk aspect van ons geluk en in het artikel vandaag kijken we hiernaar.

 

We worden gelukkig van…

Psychologen houden zich al decennia bezig met de vraag: “Waar komt geluk vandaan?” Om geluk te meten hebben ze de term Subjective Well-Being in het leven geroepen. Dit staat voor het subjectieve gevoel van geluk dat jij ervaart. En wat is dan de formule voor geluk, die hebben ze ook:

Een gelukkig persoon heeft een positief temperament, kijkt vaak naar de positieve kant van ervaringen en blijft niet te lang hangen bij negatieve gebeurtenissen. Hij leeft in een welvarend land en heeft goede frienden (social confidants) en heeft tot zijn beschikking de middelen om vooruitgang te maken richting de doelen waar hij waardevol vindt. (Diener, 2000)

Er is dus geen één specifieke bron van geluk. Er spelen meerdere dingen die samen zorgen dat we gelukkig worden. Verwachtingen speelt bijna bij elk van deze aspecten wel een rol. Een negatief temperament betekent waarschijnlijk dat jij verwacht dat er niet veel positieve dingen gaan gebeuren. En de beschikbaarheid tot middelen geeft aan dat jij kan werken om jouw verwachtingen om te zetten in werkelijkheid.

 

Verwachtingen in de 21e eeuw

Alleen kunnen wij onze verwachtingen nog wel omzetten in de werkelijkheid? Sommigen zullen zeggen dat de verwachtingen tegenwoordig zo hoog zijn geworden dat dit niet meer mogelijk is. Psycholoog Barry Schwartz heeft hier in zijn TEDTalk nog meer over te zeggen.

Hij stelt dat in onze westerse wereld we de volgende hypothese aanhouden. Hoe meer keuze, hoe meer vrijheid, hoe meer geluk. Het is een aanname die diep in onze samenleving zit gebakken, maar eentje waar hij de grootste twijfels bij heeft. Zijn eerste voorbeeld is dat van zijn supermarkt. Hier heeft hij de keuze uit 175 dressings voor over de salade. Niet 3, niet 5, maar 175. En dan heeft hij nog niet eens de 10 soorten olijfolie en 5 soorten azijn meegeteld. Want wie weet is de keuze uit de 175 niet genoeg en wil je zelf een salade dressing maken.

Zijn tweede voorbeeld gaat over een elektronica winkel. Als je uit de keuze van daar (lees: één winkel) een stereosysteem voor thuis wilt bouwen, dan kan je 6,5 miljoen verschillende combinaties maken. En zo heeft hij nog meer voorbeelden. Wat centraal is aan zijn argument is het volgende. We hebben te veel keuze. Met deze keuze’vrijheid’ weten we vaak niet wat we moeten kiezen. We komen vaak vast te zitten met keuzestress en wanneer we uiteindelijk kiezen hebben we het gevoel dat we verkeerd hebben gekozen.

In zijn boek kijkt Dr. Swartz terug naar een vroegere tijd. Een tijd met minder verwachtingen, met minder keuzes. Toendertijd kon je kiezen uit drie soorten spijkerbroeken. Ze waren allemaal niet super, maar de keuze was snel gemaakt. Vaak was je estatisch blij met je keuze, spijt kwam er vrijwel nooit bij kijken. De broek was niet perfect, maar hij voldeed volledig aan je verwachtingen. Met minder keuze, aldus Dr. Swartz, is het makkelijker om gelukkig te zijn.

Vrijheid keuze geluk

Verwachtingen van het leven

Tegenwoordig verwachten we allemaal dat we het gaan maken. Voor de een betekent dit dat je over 20, nee 10, jaar de nieuwe CEO bent. Voor de ander betekent het de gouden medaille op de Olympische Spelen. Maar dit is niet altijd bereikbaar. Verwachtingen van de toekomst komen namelijk niet altijd uit.

Daarom stellen Rakesh Sarin en Manel Baucell voor dat je jouw verwachtingen aanpast. Dat je niet verwacht de perfecte salade te maken, maar dat wanneer je een goede salade verwacht en deze krijgt, je veel gelukkiger bent. Met minder verwachtingen zal het verschil tussen jouw toekomstbeeld en wat je nu bereikt veel kleiner worden.

Een andere manier om dit te tacklen is een andere kijk nemen op je verwachtingen. Wat als je niet de verwachting schept om Olympisch goud te winnen, maar dat je verwacht om elke dag een klein beetje beter te worden. Want verwachtingen voor een kleine verbetering zijn vaak 1) beter haalbaar en 2) dichter bij jouw huidige realiteit. Het kleinere verschil tussen verwachtingen en realiteit is volgens mij een van de sleutels tot geluk.

 

Ambitie en verwachtingen

Of moeten we toch maar gewoon geen verwachtingen hebben. Moeten we ons erbij neerleggen dat de keuze uit 1000 producten niet voor ons is en de kleinste supermarkt mogelijk opzoeken? Moeten we terug gaan naar een tijd waar de keuze voor (spijker)broek tot drie beperkt is? Gelukkig hoeft dat niet.

Want verwachtingen kunnen wij ook zelf beheersen, het ligt niet alleen aan de verscheidenheid aan keuzen die voor ons liggen. Als we kijken naar het voorbeeld net de broeken, dan kunnen wij zelf ook de keuze makkelijker maken. Je kan kiezen om alleen naar je favoriete winkel te gaan en drie broeken te proberen, de leukste gaat mee naar huis. En hoe geweldig is het niet dat we nu keuze hebben uit bijna 200 soorten dressings op onze salade, maar moeten we ons echt slecht voelen dat we de 174 andere keuzes niet mee naar huis hebben genomen?

 

In deze wereld vol met keuzes zijn de mogelijkheden vrijwel oneindig. Bijna iedereen kan, met een paar jaar opleiding, bijna elke baan doen. Het is mogelijk om bijna de hele wereld te zien en overal binnen een dag of twee te komen. Het zijn bijna oneindig veel mogelijkheden die we hebben. Het klopt dat we soms stil moeten staan en moeten bedenken waar we heen willen. Maar ongelukkig hoeven we niet te zijn met de keuzes die we hebben gemaakt en de kansen die we hebben laten liggen.

Volgens mij zit geluk hem in het maken van vooruitgang. In het hebben van een doel, in het hebben van verwachtingen en altijd een klein stapje dichterbij te komen. Het gaat om genieten van het nu. En ik verwacht dat dit ook zo is voor jou.

 

Word jij gelukkig van je verwachtingen of geven ze jou juist (keuze)stress? En moet je nu juist verwachtingen verlagen of is veel ambitie waar het om gaat?

Verwacht in ieder geval een inspirerend event op 29 november met InTheMaking!

 


Bekijk hier de volledige TEDTalk van Barry Schwartz

http://www.ted.com/talks/barry_schwartz_on_the_paradox_of_choice?language=en

Leave a reply