Gele Rijdersplein 11-1, 6811 AN, Arnhem
06 14 96 65 98
24-verwachtingen-zitten-in-je-hoofd

Wat als iets niet gaat zoals gepland, kan je dan nog wel gelukkig zijn?

Dat is wat Dan Gilbert, psycholoog aan Harvard, zich afvroeg. Hij vroeg zich af waarom sommige mensen nu gelukkig zijn met weinig, terwijl andere mensen heel ongelukkig zijn die wel heel veel hebben.

De wereld draait op verwachtingen

Ons brein is in de afgelopen 2 miljoen jaar wel 3x zo groot geworden. In die tijd (die historisch gezien heel kort is) is er veel gebeurd. Want wat ons zo anders maakt van alle andere dieren is dat wij ervaringen kunnen beleven voordat (of nadat) we ze meemaken.

Wij kunnen een scenario in ons hoofd afspelen zonder dat het in het echt gebeurt. We kunnen een beeld vormen van een roze olifant, zonder dat we er eentje in het wild hebben zien lopen. We kunnen watertanden bij de gedachte aan Ben&Jerry ijs met heerlijke chocolade blokjes erin, zonder dat we het daadwerkelijk voor onze neus hebben staan.

Maar onze verwachtingen zijn fout

Helaas verwachten wij te veel van de toekomst. We verwachten dat gebeurtenissen een veel grotere impact op ons leven zullen hebben dan dat ze daadwerkelijk hebben.

In een bekend onderzoek werd gekeken naar het geluk van twee groepen na een ingrijpende gebeurtenis. De ene groep had een jaar geleden de loterij gewonnen. De andere groep had een jaar geleden een ledemaat verloren.

Iedereen verwachtte dat de eerste groep veel gelukkiger was. Maar zoals je na het lezen van de vorige alinea’s al vermoedt was er geen verschil tussen de groepen te vinden.

We putten ons geluk uit twee bronnen

Wanneer iets niet gaat zoals we willen (je vriendje maakt het uit, je haalt een opleiding niet) dan praten we dat vaak goed voor onszelf. We zorgen ervoor dat we de positieve kant ervan inzien. Dit heet synthetisch geluk.

Wanneer iets wel goed gaat (we lopen de marathon uit, we halen het tentamen) dan zijn we blij met de uitkomst. We zijn blij met het positieve dat net gebeurd is. Dit heet natuurlijk geluk.

Of iets nou goed gaat of juist niet, het maakt voor onze hersenen weinig uit. Maar deze psychologische truck, daar weten de meeste mensen niet vanaf. We verwachten dat we in de toekomst blij worden van loterijen en ongelukkig van het verliezen van een been. Dit noemen we de impact bias.

Alle gebeurtenissen die we hebben meegemaakt, alle gebeurtenissen die eraan komen, ze hebben allemaal minder impact op jouw geluk dan je verwacht. De impact die gebeurtenissen op je leven zullen hebben, zijn minder intens en van minder lange duur. Vraag het maar na bij die winnaars van de loterij.

Synthetisch geluk in de praktijk

Synthetisch geluk is iets dat misschien nog wel wat abstract klinkt. Maar het is iets dat wij bijna dagelijks toepassen. Hier twee voorbeeld van hoe synthetisch geluk ingezet wordt wanneer het leven niet perfect gaat.

“Ik heb het zo veel beter voor elkaar, fysiek, mentaal, financieel en in vrijwel elke andere mogelijke manier” – Jim Wright

“Ik ben zo veel gelukkiger dan dat ik zou zijn geweest bij de Beatles” – Pete Beste

Waarschijnlijk heb je nog nooit van de eerste man gehoord. Maar hij was een van de belangrijkste Democraten in de Amerikaanse politiek. En toen er een schandaal uitbrak (deze keer niet rond e-mails), raakte hij alles kwijt.

Pete Beste, ooit de drummer voor de Beatles, werd op een blauwe maandag vervangen voor Ringo. De rest is geschiedenis, maar voor hem een beter leven dan wanneer hij met de Beatles zou zijn geweest.

De formule voor geluk

Is de formule voor geluk dan veel verkrijgen en het verliezen? Is het bij de grootste band in de wereld gaan en er uitstappen? Natuurlijk niet, maar beide geven wel een glimps in de wereld van verwachtingen en wat ze met ons doen.

Geluk is het blij zijn met wat je krijgt. Het is een gebrek aan keuze, het is accepteren van de kaarten die je gedeeld hebt gekregen, en het is je verwachting gelijk stellen aan je huidige situatie. Of je die nu al van te voren wenste (natural happiness) of toch iets anders is dan dat je verwachtte (synthetisch geluk).

 

 

Verwachtingen: Onze grootste vijand voor geluk

“De bron van zowel ons ongeluk als chaos van het menselijk leven, lijkt voort te komen uit een overschatting van het verschil tussen onze permanente staat en onze verwachtingen… Sommige, van onze verwachte omstandigheden, zijn mogelijk beter dan de andere; maar geen van deze kan het waard zijn om achterna te gaan met passie terwijl we behoudenheid en rechtvaardigheid links laten liggen; of wanneer we de toekomstige rust van onze geest, door schaamte van het herinneren van onze fouten, of spijt aan de horror van onze onterechtheid.” – Adam Smith (The Theory of Moral Sentiments)

Hoewel het een lastig citaat is (het komt uit 1796), slaat het wel de spijker op de kop. De man die vreemdgaat omdat hij verwacht blij te zijn met zijn lover, gooit zijn hele leven op de kop (om nog maar niet te spreken van zijn vrouw en kinderen). De jonge dame die een paar drankjes te veel drinkt op een avond omdat ze hier blij van wordt, die de volgende dag haar maaginhoud niet meer binnen kan houden. Het zijn voorbeelden waar we op zoek gaan naar geluk, het verwachten te krijgen, maar het in ons gezicht explodeert.

 

Geluk zit het in de betekenis die jij geeft aan de gebeurtenissen in je leven. Je hoeft niks geks te doen om gelukkig te zijn. Hoewel ik zelf weinig heb met het boeddhisme, kan ik me voorstellen waarom die monniken zo gelukkig kunnen zijn. Jouw verwachtingen, jouw geluk, zit in je hoofd.

 

 

 

Het sleutels tot geluk en gelukkige verwachtingen, die zitten in jouw hoofd. Leer er meer over tijdens ons event!

Verwacht in ieder geval een inspirerend event op 29 november vanaf 19.00 met InTheMaking!


Bekijk hier de volledige TEDTalk van Dan Gilbert

Leave a reply